بهداشت و سلامت چشم ۱۴۰۵/۰۴/۲۰ دکتر سیدحسین قوامی شهری

آنیزوکوریا یا عدم تقارن مردمک چشم؛ علائم، تشخیص و درمان

آنیزوکوریا یا نامساوی بودن اندازه مردمک‌ها در ۲۰٪ افراد طبیعی است، اما گاهی نشانه یک مشکل جدی چشمی محسوب می‌شود. با علائم هشداردهنده، روش‌های تشخیص و درمان آن آشنا شوید.

آنیزوکوریا وضعیتی است که در آن اندازه مردمک دو چشم با هم برابر نیست. مردمک روزنه‌ای است که نور وارد چشم می‌کند و به دیدن کمک می‌کند. تفاوت اندازه مردمک در بسیاری از افراد بدون هیچ مشکل خاصی دیده می‌شود؛ به طوری که ۲۰ درصد (یک‌پنجم) مردم به‌طور طبیعی مردمک‌های ناهمسان دارند. با این حال، در برخی موارد نابرابری مردمک‌ها می‌تواند نشانه یک مشکل جدی چشمی باشد.

چه کسانی در معرض آنیزوکوریا هستند؟

برخی افراد بیشتر در معرض ابتلا به آنیزوکوریا قرار دارند، از جمله کسانی که:

  • مشکل سیستم عصبی دارند
  • سابقه آسیب به چشم در آن‌ها دیده می‌شود
  • در معرض خطر سکته مغزی هستند
  • عفونت ویروسی داشته‌اند
  • مبتلا به سندرم هورنر هستند (افتادگی پلک، کوچک‌شدن مردمک و کاهش تعریق در یک سمت صورت به دلیل آسیب عصبی)
  • مردمک تونیک آدی دارند (یک مردمک در پاسخ به نور به خوبی دیگری واکنش نشان نمی‌دهد)

علائم آنیزوکوریا

بسیاری از افراد متوجه تفاوت اندازه مردمک‌های خود نمی‌شوند و تنها با مقایسه عکس‌های قدیمی و جدید خود به این موضوع پی می‌برند. اما اگر آنیزوکوریا ناشی از یک مشکل سلامت چشم باشد، ممکن است علائم دیگری نیز ظاهر شوند:

  • افتادگی پلک (پتوز)
  • مشکل در حرکت دادن چشم
  • درد چشم
  • تب
  • سردرد
  • کاهش تعریق

در صورت مشاهده هر یک از این علائم همراه با آنیزوکوریا، باید فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کنید.

تشخیص آنیزوکوریا

چشم‌پزشک برای تشخیص آنیزوکوریا، مردمک‌های شما را هم در اتاق روشن و هم در اتاق تاریک معاینه می‌کند تا نحوه واکنش آن‌ها به نور را بررسی کند. این کار به شناسایی مردمک غیرطبیعی کمک می‌کند. همچنین پزشک با استفاده از میکروسکوپ اسلیت لمپ (لامپ شکافی) چشم‌ها را در بخش‌های کوچک و دقیق بررسی می‌کند که یافتن مشکلات را آسان‌تر می‌سازد. در صورت وجود سایر علائم همراه با تفاوت اندازه مردمک‌ها، آزمایش‌های بیشتری برای بررسی دقیق وضعیت انجام می‌شود.

درمان آنیزوکوریا

معمولاً آنیزوکوریا نیازی به درمان ندارد، زیرا بر بینایی یا سلامت چشم تأثیری نمی‌گذارد. اما اگر آنیزوکوریا ناشی از یک مشکل سلامت چشم باشد، مشکل زمینه‌ای باید درمان شود. در صورت هرگونه سؤال درباره آنیزوکوریا، حتماً از چشم‌پزشک خود بپرسید.