کبودی اطراف چشم که به آن «بلک آی» نیز گفته میشود، به تجمع خون و مایعات در بافتهای اطراف چشم پس از ضربه به صورت یا سر گفته میشود. پوست نازک دور چشم یکی از نخستین نقاطی است که در اثر ضربه دچار تورم و کبودی میشود. بسیاری از این کبودیها طی چند روز بدون درمان بهبود مییابند، اما گاهی میتوانند نشانهٔ آسیب جدیتر باشند.
علائم کبودی اطراف چشم
پس از ضربه به ناحیه چشم، باید علائم کبودی ساده را از نشانههای آسیب جدیتر سر تشخیص داد.
علائم کبودی معمولی دور چشم عبارت است از:
- درد در اطراف چشم
- تورم که ممکن است ابتدا خفیف باشد و سپس افزایش یابد و باز کردن چشم را دشوار کند
- تغییر رنگ پوست دور چشم (کبودی) که ابتدا قرمز، سپس بنفش، زرد، سبز یا سیاه میشود
- تاری دید
نشانههای آسیب جدیتر سر که نیاز به مراقبت پزشکی دارند شامل موارد زیر است:
- دوبینی
- کاهش یا از دست دادن بینایی
- خون روی سطح کره چشم یا داخل چشم
- ناتوانی در حرکت دادن چشم
- سردرد شدید یا مداوم
- غش کردن یا از دست دادن هوشیاری
- خون یا مایع از گوش یا بینی
علل ایجاد کبودی دور چشم
شایعترین علت کبودی اطراف چشم، برخورد شیء به چشم یا بینی است. اگر ضربه به بینی وارد شود، ممکن است هر دو چشم متورم شوند. ضربه به سر از جمله شکستگی جمجمه نیز میتواند باعث کبودی دور چشم شود.
برخی جراحیهای صورت مانند لیفت صورت، جراحی بینی، جراحی دندان یا فک نیز موجب کبودی و تورم اطراف چشم میشوند. آلرژی و عفونت ممکن است تورم دور چشم ایجاد کنند اما تغییر رنگ کبودیمانند را به همراه ندارند.
تشخیص کبودی اطراف چشم
پزشک معمولاً با معاینه فیزیکی میتواند کبودی دور چشم را تشخیص دهد. او بینایی و حرکت چشم را با دنبال کردن انگشت در مقابل صورت بررسی میکند. با تاباندن نور به چشم، واکنش مردمک را ارزیابی و با گشاد کردن مردمک، داخل چشم را برای یافتن هرگونه مشکل بررسی میکند. فشار داخلی چشم نیز اندازهگیری میشود.
استخوانهای صورت و دور چشم نیز معاینه میشوند. در صورت شک به شکستگی یا وجود جسم خارجی در چشم، ممکن است عکسبرداری با اشعه ایکس یا سیتی اسکن تجویز شود.
درمان کبودی اطراف چشم
کبودی ساده دور چشم معمولاً با مراقبت در خانه درمان میشود. برای کاهش تورم و درد در روز اول، هر ساعت یک بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه از کمپرس یخ روی چشم استفاده کنید. در صورت نبود کمپرس یخ، میتوان از کیسه سبزیجات منجمد یا تکههای یخ پیچیدهشده در پارچه استفاده کرد. از فشار دادن به چشم خودداری کنید.
هرگز از استیک خام یا گوشت خام دیگر روی چشم استفاده نکنید؛ باکتریهای موجود در گوشت خام خطر عفونت دارند و این روش پایه علمی ندارد. برای کنترل درد میتوان از استامینوفن استفاده کرد. در صورت امکان از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) خودداری کنید، زیرا خطر خونریزی را افزایش میدهند.
چشم یا چشمهای آسیبدیده را تا زمان بهبودی از ضربهٔ مجدد محافظت کنید و از ورزش یا فعالیتهایی که احتمال ضربه به چشم دارند پرهیز نمایید.
اگر درد یا تورم پس از چند روز بهبود نیافت یا تغییرات بینایی ایجاد شد، به پزشک متخصص چشم مراجعه کنید.