کوریورتینوپاتی سروز مرکزی وضعیتی است که در آن مایع در زیر شبکیه جمع می‌شود و باعث تاری یا اعوجاج دید می‌گردد. این مایع از لایه‌ای از بافت به نام مشیمیه (کوروئید) نشت می‌کند. لایه سلولی میان شبکیه و مشیمیه، اپیتلیوم پیگمانته شبکیه (RPE) نام دارد. زمانی که RPE عملکرد طبیعی خود را نداشته باشد، جداشدگی کوچکی ایجاد می‌شود و تجمع مایع دید فرد را مختل می‌کند. این بیماری معمولاً یک چشم را درگیر می‌کند، اما ممکن است هر دو چشم همزمان مبتلا شوند.
علائم کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
نشانه‌های این بیماری عبارتند از:
- تاری، تیرگی یا اعوجاج دید مرکزی
- مشاهده لکه تیره در ناحیه مرکزی دید
- خمیده، کج یا نامنظم دیدن خطوط راست در چشم مبتلا
- کوچک‌تر یا دورتر از اندازه واقعی دیدن اشیاء
- تغییر رنگ یا کدرتر دیدن اشیاء سفید
عوامل خطر کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
مردان و افراد ۳۵ تا ۵۵ سال بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند. سایر عوامل خطر عبارتند از:
- مصرف کورتیکواستروئیدها (خوراکی، موضعی، استنشاقی یا تزریقی)
- مصرف داروهای مهارکننده فسفودی‌استراز-۵ (داروهای اختلال نعوظ مانند ویاگرا، سیالیس، لویترا)
- مصرف داروهای درمان بیماری خودایمنی
- آپنه انسدادی خواب
- ویژگی‌های شخصیتی نوع A یا اضطراب و استرس شدید
- بارداری
- سندرم کوشینگ (اختلال غدد درون‌ریز با سطح بالای کورتیزول)
- فشار خون بالا
- پیوند عضو
- لوپوس
تشخیص کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
متخصص چشم با استفاده از قطره‌های چشمی مردمک چشم را گشاد کرده و شبکیه را معاینه می‌کند. سپس عکس‌های ویژه‌ای از چشم تهیه می‌شود و ممکن است آنژیوگرافی فلورسئین انجام گیرد. در این روش، ماده رنگی به ورید بازو تزریق شده و با عبور آن از رگ‌های خونی شبکیه، عکس‌برداری انجام می‌شود. رنگ نارنجی نواحی غیرعادی را مشخص کرده و به تشخیص کوریورتینوپاتی سروز مرکزی و رد سایر بیماری‌های مشابه کمک می‌کند. توموگرافی انسجام نوری (OCT) نیز با اسکن پشت چشم و ارائه تصاویر سه‌بعدی دقیق از شبکیه، ضخامت و تورم آن را اندازه‌گیری می‌کند.
درمان کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
بیشتر موارد این بیماری طی ۳ ماه بدون درمان برطرف می‌شوند. در این مدت، متخصص چشم وضعیت بیمار را از نظر کاهش مایع زیر نظر دارد. در صورت کاهش شدید دید یا باقی ماندن نشت مایع، ممکن است از لیزر درمانی، فوتوداینامیک تراپی یا داروهای خوراکی برای بستن محل نشت و بازگرداندن بینایی استفاده شود. بیشتر بیماران حتی بدون درمان نیز بینایی قابل قبولی به دست می‌آورند، هرچند ممکن است دید به اندازه قبل از بیماری شارپ نباشد. حدود نیمی از افراد بهبودیافته عود بیماری را تجربه می‌کنند. معاینات منظم پیگیری اهمیت زیادی دارد، زیرا تجمع طولانی‌مدت مایع می‌تواند به کاهش دائمی بینایی منجر شود.