کوریورتینوپاتی سروز مرکزی وضعیتی است که در آن مایع زیر شبکیه جمع میشود و دید را دچار اختلال میکند. منشأ این مایع لایهای به نام مشیمیه (کروئید) در زیر شبکیه است. اپیتلیوم رنگدانهدار شبکیه (RPE) لایه سلولی میان شبکیه و مشیمیه به شمار میرود. هنگامی که RPE به درستی کار نکند، جداشدگی کوچکی ایجاد و مایع در آن ناحیه جمع میشود که دید را مخدوش میکند. این بیماری معمولاً یک چشم را درگیر میکند، اما امکان ابتلای همزمان هر دو چشم نیز وجود دارد.
علائم کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
علائم این بیماری عبارتند از:
- تار، کدر یا تاری دید مرکزی
- وجود ناحیهای تاریک در مرکز میدان بینایی
- خمیده، کج یا نامنظم دیدن خطوط راست
- کوچکتر یا دورتر از اندازه واقعی دیدن اشیا
- متفاوت یا کدرتر دیدن رنگ اجسام سفید
چه کسانی در معرض خطر هستند؟
افراد ۳۵ تا ۵۵ ساله و مردان بیشتر در معرض ابتلا به کوریورتینوپاتی سروز مرکزی قرار دارند. سایر عوامل خطر عبارتند از:
- مصرف کورتیکواستروئیدها (خوراکی، موضعی، استنشاقی یا تزریقی)
- مصرف داروهای مهارکننده فسفودیاستراز-۵ (داروهای اختلال نعوظ مانند ویاگرا، سیالیس، لویترا)
- مصرف داروهای درمان بیماریهای خودایمنی
- آپنه انسدادی خواب
- شخصیت نوع A یا اضطراب و استرس زیاد
- بارداری
- سندرم کوشینگ (اختلال غدد درونریز با سطح بالای کورتیزول)
- فشار خون بالا
- پیوند عضو
- لوپوس
تشخیص کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
چشمپزشک با استفاده از قطرههای گشادکننده مردمک را باز میکند تا شبکیه را معاینه کند. سپس عکسهای ویژهای از چشم تهیه میکند و در صورت نیاز آنژیوگرافی فلورسئین انجام میدهد. در این روش ماده رنگی به ورید بازو تزریق و در سراسر بدن از جمله چشمها منتشر میشود. پزشک همزمان با عبور ماده رنگی از رگهای خونی شبکیه عکسبرداری میکند. این ماده نواحی غیرعادی را نمایان میکند و به تشخیص کوریورتینوپاتی سروز مرکزی و رد سایر بیماریهای مشابه کمک میکند.
توموگرافی انسجام نوری (OCT) نیز ابزار تشخیصی دیگری است که با اسکن پشت چشم، تصاویر سهبعدی دقیقی از شبکیه ارائه میدهد و به اندازهگیری ضخامت و تشخیص تورم شبکیه کمک میکند.
درمان کوریورتینوپاتی سروز مرکزی
بیشتر موارد این بیماری طی سه ماه بدون درمان بهبود مییابند. در این مدت چشمپزشک وضعیت چشم را پیگیری میکند تا از کاهش مایع اطمینان یابد. در مواردی که کاهش شدید بینایی رخ دهد یا نشت مایع ادامه پیدا کند، از درمان لیزری، فوتودینامیک تراپی یا داروهای خوراکی استفاده میشود. این روشها میتوانند نشت را مسدود کرده و بینایی را بازگردانند.
اکثر مبتلایان حتی بدون درمان نیز بینایی خوبی به دست میآورند، هرچند ممکن است دید به طور کامل به حالت قبل بازنگردد. حدود نیمی از افرادی که به این بیماری مبتلا شدهاند آن را دوباره تجربه خواهند کرد. پیگیری منظم با چشمپزشک ضروری است، زیرا تجمع طولانیمدت مایع میتواند به کاهش دائمی بینایی منجر شود.