دیابت توانایی بدن برای تولید یا استفاده مؤثر از انسولین و کنترل قند خون را تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش طولانیمدت قند خون به قلب، کلیهها، رگهای خونی و عروق ریز چشم آسیب میزند. حتی اگر دیابت به خوبی کنترل شود، باز هم بر سلامت چشم تأثیر میگذارد. بنا بر گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری (CDC)، حدود ۹۰ درصد کاهش بینایی ناشی از دیابت قابل پیشگیری است. تشخیص زودهنگام کلید این پیشگیری است.
بیماری چشمی دیابت چیست؟
«بیماری چشمی دیابت» اصطلاحی است برای چندین مشکل چشمی که همگی از دیابت ناشی میشوند: رتینوپاتی دیابتی، ادم ماکولای دیابتی، آبمروارید و آبسیاه.
رتینوپاتی دیابتی
در این وضعیت، رگهای خونی شبکیه متورم، نشتی یا کاملاً مسدود میشوند. همچنین ممکن است رگهای غیرطبیعی جدیدی روی سطح شبکیه رشد کنند. هرچه مدت ابتلا به دیابت بیشتر باشد، خطر رتینوپاتی افزایش مییابد.
ادم ماکولای دیابتی
ادم ماکولا وقتی رخ میدهد که مایع روی شبکیه جمع شود و باعث تورم و تاری دید گردد. این عارضه میتواند به کاهش دائمی بینایی منجر شود.
دیابت و آبمروارید
قند خون بالا میتواند باعث آبمروارید شود. در برخی موارد برای خارج کردن عدسیهای کدر شده نیاز به جراحی آبمروارید پیش میآید. کنترل خوب قند خون به جلوگیری از کدر شدن دائمی عدسی و نیاز به جراحی کمک میکند.
دیابت و آبسیاه (گلوکوم)
آبسیاه گروهی از بیماریهاست که به عصب بینایی آسیب میزند و منجر به کاهش برگشتناپذیر بینایی میشود. دیابت احتمال ابتلا به آبسیاه را دو برابر میکند.
سایر مشکلات چشمی مرتبط با دیابت
حتی بدون ابتلا به یک بیماری چشمی دیابتی مشخص، دیابت میتواند مشکلات بینایی ایجاد کند:
- تاری دید: تغییر سریع قند خون شکل عدسی چشم را تحت تأثیر قرار میدهد و باعث تاری دید موقت میشود. پس از تثبیت قند خون، بینایی به حالت عادی برمیگردد. بهتر است پیش از نمره چشم، قند خون کنترل شده باشد تا عینک مناسب تجویز شود.
- دوبینی: دیابت میتواند به اعصاب حرکتی چشم آسیب بزند و منجر به دوبینی شود.
دیابت همچنین عامل خطر برای چند بیماری دیگر چشم از جمله انسداد شاخهای ورید شبکیه (BRVO) و انسداد مرکزی ورید شبکیه (CRVO) محسوب میشود.
گامهای پیشگیری از آسیب چشمی دیابت
برای پیشگیری از آسیب چشمی ناشی از دیابت، قند خون خود را در محدوده کنترل شده نگه دارید و برنامه غذایی و ورزشی پزشک خود را دنبال کنید. معاینات سالانه چشم توسط چشمپزشک ضروری است، حتی پیش از مشاهده نشانههای کاهش بینایی. طبق تحقیقات، ۶۰ درصد افراد دیابتی معاینات توصیه شده را انجام نمیدهند. هیچگاه معاینات پیگیری که چشمپزشک توصیه میکند را نادیده نگیرید.