دراسن رسوباتی زردرنگ در زیر شبکیه چشم است که از چربی و پروتئین تشکیل شده و اندازههای کوچک، متوسط و بزرگ دارد. وجود دراسنهای کوچک در افراد ۵۰ سال و بالاتر شایع است و لزوماً به معنای بیماری نیست، اما دراسنهای متعدد یا بزرگ اغلب نشانه دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) محسوب میشود. نوع دیگری از دراسن نیز در عصب بینایی دیده میشود که معمولاً بینایی را تحت تأثیر قرار نمیدهد.
علت ایجاد دراسن
دراسن بهطور طبیعی با افزایش سن پدیدار میشود. رابطه دقیق بین بیماری دژنراتیو ماکولا و دراسن هنوز به روشنی مشخص نیست. با این حال، وجود دراسنهای متعدد و برخی انواع خاص آن میتواند نشانه دژنراسیون ماکولا وابسته به سن باشد.
دراسن عصب بینایی که با نام دراسن دیسک بینایی نیز شناخته میشود، از پروتئین و نمکهای کلسیم تشکیل شده و معمولاً در هر دو چشم دیده میشود. برخلاف دراسن مرتبط با AMD، این نوع به افزایش سن مرتبط نیست، ممکن است جنبه ارثی داشته باشد و معمولاً در کودکان ظاهر میشود. دراسن عصب بینایی اغلب بینایی را تحت تأثیر قرار نمیدهد، اما برخی بیماران ممکن است دید محیطی (جانبی) خود را از دست بدهند.
عوامل خطر
دراسن معمولاً نتیجه افزایش سن است و در افراد ۵۰ سال و بالاتر شایعتر دیده میشود. سفیدپوستان بیشتر در معرض ابتلا به دراسن و همچنین دژنراسیون ماکولا وابسته به سن قرار دارند. برخی انواع بزرگتر دراسن با AMD مرتبط است. عوامل خطر AMD عبارتند از:
- استعمال دخانیات
- چاقی
- سابقه خانوادگی بیماری
- فشار خون بالا
- کلسترول بالا
احتمال بروز دراسن عصب بینایی در سفیدپوستان و افرادی با سابقه خانوادگی این بیماری بیشتر است.
علائم دراسن
بیشتر افراد مبتلا به دراسن هیچ علامتی ندارند و وجود آن بهطور اتفاقی در معاینه معمول چشم کشف میشود. دراسن عصب بینایی گاهی میتواند دید محیطی را تحت تأثیر قرار دهد یا باعث سوسو زدن موقت یا تیرهشدن دید شود.
تشخیص دراسن
دراسن طی معاینه چشم با اتساع مردمک تشخیص داده میشود. چشمپزشک با استفاده از قطرههای چشمی مردمک را گشاد میکند و با افتالموسکوپ، شبکیه و سایر نواحی پشت چشم را معاینه میکند تا وجود دراسن را بررسی کند.
در صورت تشخیص دراسن بزرگ، پزشک ممکن است استفاده از شبکه آمسلر را برای بررسی علائم دژنراسیون ماکولا مانند نواحی موجدار، تار یا تیره در دید توصیه کند. اگر پزشک به دراسن عصب بینایی مشکوک باشد، آزمایشهای تصویربرداری تکمیلی برای تأیید تشخیص درخواست خواهد کرد.
درمان دراسن
دراسنهای کوچک نیازی به درمان ندارند. در صورت مشاهده دراسن کوچک در معاینه معمول، چشمپزشک احتمالاً پیگیری منظم را برای اطمینان از عدم تغییر آنها توصیه میکند.
از آنجا که دراسنهای بزرگتر نشانه دژنراسیون ماکولا وابسته به سن هستند، چشمپزشک درمان مناسب AMD را تجویز خواهد کرد. تلاش برای حذف دراسن باعث بهبود AMD نخواهد شد.
دراسن عصب بینایی بدون علامت نیاز به پیگیری منظم دارد و درمان خاصی برای آن وجود ندارد. در موارد نادر که رگهای خونی جدید در زیر شبکیه رشد میکند، ممکن است درمان مناسب انجام شود.