دروزنها رسوبات زردرنگی هستند که در زیر شبکیه چشم تشکیل میشوند. این رسوبات از چربیها و پروتئینها ساخته شدهاند و اندازههای مختلفی از کوچک تا بزرگ دارند. دروزنهای کوچک در افراد بالای ۵۰ سال بدون دژنراسیون ماکولا رایج است، اما وجود تعداد زیاد دروزن کوچک و دروزنهای بزرگتر اغلب با دژنراسیون ماکولا وابسته به سن مرتبط است. نوع دیگری از دروزن نیز در عصب بینایی دیده میشود که معمولاً بر بینایی اثر نمیگذارد.
انواع دروزن
دروزنها در اندازههای کوچک، متوسط و بزرگ دیده میشوند. دروزنهای کوچک در افراد ۵۰ سال و بالاتر که به دژنراسیون ماکولا وابسته به سن (AMD) مبتلا نیستند، شایع است. با این حال، وجود تعداد زیادی دروزن کوچک یا دروزنهای بزرگتر اغلب نشانهای از AMD به شمار میرود.
نوع دیگر دروزن، دروزن عصب بینایی (یا دیسک بینایی) است که از پروتئین و نمکهای کلسیم تشکیل شده و معمولاً در هر دو چشم ظاهر میشود. برخلاف دروزنهای مرتبط با AMD، دروزن عصب بینایی با افزایش سن ارتباط ندارد، ممکن است ارثی باشد و معمولاً در کودکان دیده میشود. این نوع دروزن معمولاً بینایی را تحت تأثیر قرار نمیدهد، اما در برخی بیماران ممکن است باعث کاهش بینایی محیطی (جانبی) شود.
علل ایجاد دروزن
دروزنها به طور طبیعی با افزایش سن پدید میآیند. رابطه دقیق بین بیماری دژنراتیو ماکولا و دروزن هنوز به روشنی مشخص نیست. با این حال، وجود تعداد زیاد و انواع خاصی از دروزن میتواند نشانهای از دژنراسیون ماکولا وابسته به سن باشد.
علائم دروزن
بیشتر افراد مبتلا به دروزن هیچ علامتی ندارند و وجود دروزن معمولاً به طور اتفاقی در معاینه معمول چشم کشف میشود. دروزن عصب بینایی گاهی میتواند بر دید محیطی تأثیر بگذارد یا باعث سوسو زدن موقت یا تیرهشدن دید شود.
عوامل خطر
عامل اصلی دروزن افزایش سن است و این عارضه معمولاً در افراد ۵۰ سال و بالاتر دیده میشود. افراد سفیدپوست بیشتر در معرض ابتلا به دروزن و همچنین دژنراسیون ماکولا وابسته به سن هستند. عوامل خطر AMD عبارتند از: استعمال دخانیات، چاقی، سابقه خانوادگی بیماری، فشار خون بالا و کلسترول بالا.
خطر دروزن عصب بینایی در افراد سفیدپوست و کسانی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند بیشتر است.
تشخیص
دروزن از طریق معاینه چشم با مردمک گشاد شده شناسایی میشود. چشمپزشک با استفاده از قطرههای گشادکننده مردمک را باز کرده و با افتالموسکوپ شبکیه و سایر نقاط پشت چشم را معاینه میکند. این معاینه وجود دروزن را نشان میدهد.
اگر چشمپزشک دروزن بزرگ تشخیص دهد، ممکن است از شما بخواهد از شبکه آمسلر برای بررسی علائم دژنراسیون ماکولا مانند نواحی موجدار، تار یا تیره در دید استفاده کنید. در صورت مشکوک بودن به دروزن عصب بینایی، آزمایشهای تصویربرداری تکمیلی برای تأیید تشخیص تجویز میشود.
درمان
دروزنهای کوچک نیازی به درمان ندارند. اگر چشمپزشک در معاینه معمول دروزن کوچک پیدا کند، ممکن است آنها را به طور منظم تحت نظر بگیرد تا از عدم تغییرشان اطمینان یابد.
از آنجا که برخی دروزنهای بزرگتر نشانه دژنراسیون ماکولا وابسته به سن هستند، چشمپزشک درمان مناسب AMD را توصیه میکند. تلاش برای حذف دروزن باعث بهبود AMD نخواهد شد.
در صورت ابتلا به دروزن عصب بینایی بدون علامت، معاینات منظم توصیه میشود. درمان خاصی برای دروزن عصب بینایی وجود ندارد. در موارد نادری که رگهای خونی جدید زیر شبکیه رشد میکنند (غشاهای نئوواسکولار ماکولا)، ممکن است درمان مناسب انجام شود.