پرش مکرر پلک در کودکان بسیاری از والدین را نگران میکند. اگرچه این علامت معمولاً جای نگرانی ندارد، اما در صورت تداوم یا همراهی با نشانههای دیگر، مراجعه به چشمپزشک یا متخصص اطفال ضروری است. در موارد نادر، پرش شدید پلک میتواند نشانه یک مشکل عصبی باشد یا به کاهش بینایی منجر شود.
علتهای شایع پرش پلک در کودکان
بر اساس مطالعهای روی کودکان زیر ۱۶ سال، چهار علت اصلی برای پرش مکرر پلک شناسایی شده است:
- مشکلات قرنیه: خشکی چشم، مژهی فرو رفته، وجود جسم خارجی در چشم یا زیر پلک، خراش قرنیه، حساسیت چشمی یا التهاب ملتحمه
- تیکهای عادتی: حرکات غیرارادی و تکراری که یکی از انواع رایج آن پرش پلک است. تیکها معمولاً ناشی از استرس، اضطراب، خستگی یا بیحوصلگی هستند و در اغلب موارد بیآزارند و با افزایش سن کودک برطرف میشوند
- عیوب انکساری درماننشده: نیاز به عینک یا بهروزرسانی نمره عینک برای اصلاح نزدیکبینی، دوربینی یا آستیگماتیسم
- انحراف یا عدم هماهنگی چشمها (استرابیسم): وضعیتی که در آن چشمها در یک راستا قرار ندارند و به جهات مختلف نگاه میکنند
در برخی موارد هیچ علت مشخصی یافت نمیشود. اگر پرش پلک همچنان ادامه داشت، ارزیابی مجدد توسط پزشک توصیه میگردد.
تشخیص پرش پلک در کودکان
چشمپزشک با معاینه دقیق میتواند علت پرش پلک را شناسایی کند:
- بررسی سطح جلویی چشم: پزشک با استفاده از میکروسکوپ مخصوص مجهز به نور قوی (لامپ اسلیت) قرنیه و بخش جلویی چشم را از نظر وجود مشکل بررسی میکند
- ارزیابی همراستایی چشمها: انحراف چشم همیشه برای والدین آشکار نیست و گاهی به صورت متناوب رخ میدهد. چشمپزشک اطفال با آزمایشهای گوناگون حرکت چشمها و هماهنگی میان آنها را ارزیابی میکند
- بررسی تیزبینی بینایی: کودک صفحه معاینه بینایی را میخواند تا مشخص شود آیا نیاز به عینک دارد یا خیر
درمان پرش پلک در کودکان
درمان به علت زمینهای پرش پلک بستگی دارد:
مژهی فرو رفته یا جسم خارجی: مژه یا عامل تحریککننده از چشم خارج میشود.
حساسیت، التهاب ملتحمه یا خشکی چشم: پزشک ممکن است قطرههای چشمی بدون نسخه یا تجویزی را توصیه کند.
خراش قرنیه: گاهی کودک نیاز به پوشش چشم (پچ) دارد تا پرش کاهش یابد و خراش ترمیم شود. همچنین ممکن است از قطره یا پماد مرطوبکننده یا آنتیبیوتیک استفاده شود.
عیوب انکساری: در صورت تشخیص نزدیکبینی یا سایر عیوب انکساری، عینک تجویز میشود.
استرابیسم: در برخی موارد تنها عینک چشمهای کودک را صاف میکند. برخی کودکان نیز به تمرینات چشمی یا جراحی عضلات چشم نیاز دارند.
تیک عادتی: پرش ناشی از تیک معمولاً درمان نمیخواهد و ممکن است ماهها طول بکشد تا برطرف شود. با پزشک اطفال درباره عوامل محرک تیک فرزندتان صحبت کنید. تیکها با استرس، خستگی، اضطراب یا به عنوان عارضه جانبی داروهای ADHD تشدید میشوند.
اگر کودک تیکهای صوتی مانند سرفه یا صاف کردن گلو نیز داشته باشد، پزشک ممکن است برای بررسی احتمال سندرم توره، او را به متخصص مغز و اعصاب ارجاع دهد.
در صورتی که هیچ علتی یافت نشود و علامت دیگری وجود نداشته باشد، معمولاً پیگیری و مشاهده کافی است. در صورت مشاهده هر نشانه جدید، برای معاینه مجدد به چشمپزشک مراجعه کنید.