سلولهای مخروطی یکی از انواع سلولهای گیرنده نور در شبکیه چشم هستند که مسئول دید رنگی و تشخیص جزئیات دقیق تصاویر به شمار میروند. این سلولها در ناحیه مرکزی شبکیه به نام لکه زرد (ماکولا) متمرکز شدهاند و نقش کلیدی در کیفیت بینایی دارند.
سلولهای مخروطی چیستند؟
شبکیه چشم انسان دارای دو نوع سلول گیرنده نور است: سلولهای استوانهای و سلولهای مخروطی. سلولهای مخروطی در مرکز شبکیه و در ناحیه ماکولا متمرکز شدهاند و وظیفه اصلی آنها فراهم کردن دید رنگی و تشخیص جزییات ریز است. در حالی که شبکیه تقریباً ۱۲۰ میلیون سلول استوانهای دارد، تعداد سلولهای مخروطی حدود ۶ میلیون عدد است.
انواع سلولهای مخروطی
سه نوع سلول مخروطی در شبکیه چشم وجود دارد که هر یک به طیف خاصی از نور حساس هستند:
- سلولهای مخروطی حساس به نور قرمز: حدود ۶۰ درصد از کل سلولهای مخروطی
- سلولهای مخروطی حساس به نور سبز: حدود ۳۰ درصد از کل سلولهای مخروطی
- سلولهای مخروطی حساس به نور آبی: حدود ۱۰ درصد از کل سلولهای مخروطی
ترکیب فعالیت این سه نوع سلول مخروطی، امکان تشخیص طیف گستردهای از رنگها را برای انسان فراهم میکند.
بیماریهای مؤثر بر سلولهای مخروطی
برخی از مشکلات چشمی میتوانند بر عملکرد سلولهای مخروطی تأثیر بگذارند:
- کوررنگی: اختلال در تشخیص رنگها که معمولاً ناشی از نقص در یک یا چند نوع سلول مخروطی است
- فوتوکراتیت: التهاب قرنیه در اثر قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه فرابنفش
- رتینیت پیگمنتوزا: گروهی از اختلالات ژنتیکی که باعث تخریب تدریجی سلولهای گیرنده نور در شبکیه میشوند
- سندرم آشر: بیماری ژنتیکی که علاوه بر کاهش شنوایی، بر سلولهای گیرنده نور شبکیه نیز تأثیر میگذارد