سلامت چشم ۱۴۰۵/۰۴/۲۰ دکتر سیدحسین قوامی شهری

فشار چشم چیست؟ راهنمای جامع فشار داخل چشم

فشار چشم یا فشار درون‌چشمی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت چشم است. در این مقاله با محدوده طبیعی فشار چشم، نقش مایع زلالیه و ارتباط آن با بیماری گلوکوم آشنا می‌شوید.

فشار چشم که با نام فشار درون‌چشمی (IOP) نیز شناخته می‌شود، معیاری برای سنجش فشار مایع درون چشم است. چشم از دو نوع مایع پر شده است: زجاجیه یا ویتره که ماده‌ای ژله‌مانند است و بخش بزرگی از پشت چشم را پر می‌کند، و زلالیه یا آبیوس که مایع رقیق‌تری است و بیشتر آن در قسمت جلویی چشم، پشت قرنیه و جلوی عنبیه قرار دارد.

فشار چشم چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟

واحد اندازه‌گیری فشار چشم میلی‌متر جیوه (mmHg) است؛ همان واحدی که برای اندازه‌گیری دما با دماسنج جیوه‌ای به کار می‌رود. در یک چشم سالم، مقدار کمی زلالیه جدید همواره وارد چشم می‌شود و به همان میزان نیز از آن خارج می‌گردد. بیشتر این مایع از طریق زاویه تخلیه که در جلوی عنبیه قرار دارد، از چشم خارج می‌شود. این جریان متعادل، فشار چشم را در سطحی پایدار نگه می‌دارد.

محدوده طبیعی فشار چشم چقدر است؟

فشار طبیعی چشم معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ میلی‌متر جیوه در نظر گرفته می‌شود. پایین یا بالا بودن فشار از این محدوده می‌تواند به بینایی آسیب برساند. وقتی فشار چشم بدون وجود سایر علائم بالا باشد، به آن فشارخون چشمی (ocular hypertension) گفته می‌شود. برخی افراد ممکن است فشار چشم بالایی داشته باشند اما هیچ آسیبی نبینند، در حالی که برخی دیگر حتی با فشار در محدوده طبیعی نیز ممکن است بینایی خود را از دست بدهند.

ارتباط فشار چشم با گلوکوم

در افراد مبتلا به گلوکوم (آب‌سیاه)، فشار چشم به عصب بینایی آسیب می‌زند. این آسیب به طور دائمی بینایی را کاهش می‌دهد. اگر گلوکوم درمان نشود، می‌تواند به نابینایی کامل منجر شود.