لنفوم چشمی نوعی سرطان است که میتواند بافتهای مختلف چشم را درگیر کند. شایعترین شکل آن لنفوم اولیه شبکیه و زجاجیه (PVRL) نام دارد که در شبکیه، زجاجیه و عصب بینایی ایجاد میشود.
لنفوم چشمی چیست؟
لنفوم اولیه شبکیه و زجاجیه (PVRL) در شبکیه و مایع زجاجیه داخل چشم رشد میکند و عصب بینایی در پشت چشم را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. از هر ۱۰ نفر مبتلا به این بیماری، ۸ نفر آن را در هر دو چشم تجربه میکنند. بسیاری از این افراد همزمان به لنفوم در بخشی از مغز خود (لنفوم اولیه دستگاه عصبی مرکزی) نیز مبتلا هستند.
این نوع لنفوم تقریباً همیشه از نوع لنفوم غیرهوچکین سلول B است. بیشتر مبتلایان را سالمندان یا افرادی تشکیل میدهند که بیماری سیستم ایمنی دارند.
علل و عوامل خطر لنفوم چشم
افرادی که سیستم ایمنی آنها به درستی کار نمیکند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به لنفوم اولیه شبکیه و زجاجیه قرار دارند. برخی افراد نیز ممکن است تغییراتی در سلولهای خود داشته باشند که خطر ابتلا به سرطان چشم را افزایش میدهد.
عوامل خطر عبارتند از:
- ابتلا به آرتریت روماتوئید یا سایر بیماریهای خودایمنی
- داشتن مشکلات پزشکی مؤثر بر سیستم ایمنی
- ابتلا به ایدز (سندرم نقص ایمنی اکتسابی)
- مصرف برخی داروها برای جلوگیری از رد عضو پیوندی
افراد بدون هیچیک از این عوامل خطر نیز ممکن است به لنفوم چشمی مبتلا شوند.
نشانههای لنفوم چشمی
برخی بیماران ممکن است در ابتدا هیچ علامتی نداشته باشند، اما دیگران میتوانند موارد زیر را تجربه کنند:
- تاری دید
- کاهش یا از دست دادن بینایی
- دیدن نقاط یا خطوط ریز در میدان دید (مگسپران)
- قرمزی یا ورم چشم
- حساسیت بیش از حد به نور
- درد چشم (اگرچه نادر است)
لنفوم معمولاً هر دو چشم را درگیر میکند، هرچند ممکن است علائم در یک چشم آشکارتر باشد.
روشهای تشخیص لنفوم چشم
متخصص چشم ابتدا درباره علائم شما سؤال میکند و بینایی و حرکات چشم را بررسی میکند. سپس با افتالموسکوپ (دستگاهی دارای نور و عدسی بزرگکننده کوچک) داخل چشم را معاینه میکند.
آزمایشهای تصویربرداری نیز ممکن است انجام شود. این آزمایشها به متخصص کمک میکند تومور را مشاهده کرده و بررسی کند که آیا سرطان گسترش یافته است.
معمولاً نمونهبرداری (بیوپسی) ضروری است. در این روش، نمونهای از بافت یا سلولها برای آزمایش زیر میکروسکوپ برداشته میشود. برای این کار، متخصص چشم معمولاً عمل ویترکتومی انجام میدهد؛ به این صورت که ابزارهای بسیار کوچکی را وارد چشم کرده و از مایع ژلهمانند زجاجیه نمونه میگیرد.
درمان لنفوم چشمی
لنفوم چشمی معمولاً با شیمیدرمانی و پرتودرمانی خارجی (یا ترکیبی از هر دو) درمان میشود.
شیمیدرمانی شامل مصرف دارو برای از بین بردن سلولهای سرطانی است و میتواند مستقیماً درون چشم، از طریق ورید یا مستقیماً در مایع نخاع تزریق شود.
پرتودرمانی از پرتوهای بسیار پرانرژی برای کوچک کردن تومور و از بین بردن سلولهای سرطانی استفاده میکند. پرتودرمانی ممکن است فقط چشم مبتلا یا هر دو چشم را هدف قرار دهد، بسته به محل سرطان.
پرتودرمانی همچنین میتواند مغز و نخاع را هدف قرار دهد تا از گسترش سرطان به این نواحی جلوگیری کند یا سلولهای سرطانی پنهان را از بین ببرد.
در صورت داشتن هرگونه سؤال درباره لنفوم چشمی، حتماً با متخصص چشم خود مشورت کنید.