فضای میانی چشم از مادة زجاجیه (ویتره) پر شده است که به طور طبیعی به شبکیه در پشت چشم چسبیده است. جداشدگی زجاجیه خلفی یا PVD وضعیتی است که در آن زجاجیه از شبکیه فاصله میگیرد.
علت بروز جداشدگی زجاجیه خلفی چیست؟
با افزایش سن، مادة زجاجیه تغییر میکند و از حالت جامد به مایع نزدیکتر میشود. این ماده کوچک شده و از پشت چشم عقب مینشیند. زجاجیه توسط میلیونها فیبر میکروسکوپی به شبکیه متصل است. وقتی تعداد کافی از این فیبرها پاره شوند، زجاجیه به طور کامل از شبکیه جدا میشود و PVD رخ میدهد.
نشانههای جداشدگی زجاجیه خلفی
بیشتر افراد مبتلا به PVD هیچ نشانهای را تجربه نمیکنند. با این حال، برخی ممکن است موارد زیر را حس کنند:
- جرقههای نور در دید محیطی یا کناری
- مگسپران یا نقاط ریز شناور در میدان دید
- به ندرت، کاهش دید یا پرده تیرهای که در میدان دید حرکت میکند
چه کسانی در معرض PVD هستند؟
جداشدگی زجاجیه خلفی مانند چینوچروک، بخش طبیعی فرآیند پیری محسوب میشود و معمولاً تا سن ۷۰ سالگی برای بیشتر افراد رخ میدهد. برخی عوامل خطر میتوانند باعث بروز زودهنگام PVD شوند:
- نزدیکبینی
- آبمروارید یا سایر جراحیهای چشم
- دیابت
- ضربه یا آسیب به چشم
برای بیشتر افراد، PVD پدیدهای خوشخیم و بدون علامت است و به کاهش بینایی منجر نمیشود. برخی دیگر ممکن است مگسپران آزاردهندهای را تجربه کنند که معمولاً با گذشت زمان کمتر به چشم میآید.
در تعداد کمی از موارد، هنگامی که زجاجیه از شبکیه جدا میشود، کشش بیش از حدی به بافت زیرین (شبکیه) وارد کرده و تکهای از آن را با خود میکَند. به این حالت پارگی شبکیه گفته میشود که میتواند به جداشدگی شبکیه و کاهش دائمی بینایی منجر شود.
در صورت مشاهده نشانهها چه باید کرد؟
بیشتر افراد متوجه وقوع PVD نمیشوند. اما اگر به طور ناگهانی تعداد زیادی مگسپران یا جرقههای نور دیدید، یا کاهش بینایی داشتید، در اسرع وقت به چشمپزشک مراجعه کنید. این نشانهها گاهی طبیعی هستند، اما میتوانند هشداردهندة مشکلات شبکیه مانند پارگی یا جداشدگی باشند. تشخیص زودهنگام توسط چشمپزشک میتواند بینایی را نجات دهد.
روش درمان جداشدگی زجاجیه خلفی
اگر PVD بدون آسیب به شبکیه رخ دهد، نیازی به درمان نیست. اما اگر در جریان PVD پارگی شبکیه ایجاد شود، معمولاً درمان ضروری است. چشمپزشک شبکیه را با استفاده از لیزر یا کرایوپکسی (درمان انجمادی) به دیواره چشم میچسباند.